GazetaGjilani

Ballina E hënë, 2 nëntor 2026 Na ndiqni në Facebook

Kulturë

Fotografia e “Zemërakëve”: si nisi njohja e ekspresionizmit abstrakt amerikan

Në janar të vitit 1951, revista Life botoi një fotografi të piktorëve ekspresionistë abstraktë me bazë në Nju-Jork. Fotografia, e titulluar “Zemërakët” (The Irascibles), paraqiste 15 nga piktorët kryesorë të lëvizjes.

Gjithçka nisi në vitin 1950, kur 18 piktorë abstraktë amerikanë i dërguan një letër të hapur presidentit të Muzeut Metropolitan të Artit në Nju-Jork. Ata protestonin kundër ekspozitës së ardhshme “Piktura amerikane sot: 1950”. Sipas tyre, përzgjedhja e jurisë ishte konservatore dhe nuk do ta përfaqësonte artin modern në Amerikë. Letra u botua në New York Times më 22 maj 1950.

Pasuan letra të tjera dhe shkrime opinioni në gazeta e revista të ndryshme. Në fund, Life botoi një artikull të shkurtër me fotografinë e nënshkruesve të letrës fillestare, përveç tre prej tyre.

Ky episod shënoi fillimin e njohjes së ekspresionizmit abstrakt si pjesë e rëndësishme e artit amerikan dhe një pikë kyçe në karrierat e artistëve. Ai solli edhe një varg përplasjesh mes disa prej tyre.

Në fotografi shihen, mes të tjerëve, Willem de Kooning, Jackson Pollock, Mark Rothko, Barnett Newman, Clyfford Still dhe Robert Motherwell. E vetmja grua ishte Hedda Sterne, e cila emigroi në ShBA në vitin 1941. Më vonë ajo tha se njihej më shumë për atë fotografi sesa për 80 vjet punë.

Në vitin 1950, de Kooning realizoi pikturën “Gërmimi” (Excavation), me përmasa më shumë se 2 × 2,5 metra. Pas saj nisi serinë “Gruaja”, me të cilën u marrë katër vjet me radhë. Motherwell, nga ana tjetër, krijoi mbi 150 piktura në serinë “Elegji për Republikën Spanjolle”. Disa nga të parat u ekspozuan në Galerinë “Samuel Kootz” në dhjetor 1950.